Ten esej jest opisem poszukiwania sensu  życia przez jednego człowieka, autora eseju. Trzeba podkreślić, że idea sensu życia jest bardzo indywidualna. Wszystkie książki, artykuły i eseje na ten temat mogą być traktowane tylko jako ilustracje a nie, jako gotowe recepty dla czytelnika. Kwestia posiadania własnej idei sensu życia jest istotna, ponieważ może ona  ułatwić decyzje dotyczące pracy zawodowej, życia społecznego i rodzinnego. Pytanie, czym jest sens życia jest proste: pytamy,  jaki ma cel i sens mój kilkudziesięcioletni  pobyt na planecie ziemia. Odpowiedz jest trudna i skomplikowana, ale warta czasu i wysilku. Bez posiadania odpowiedzi ryzykujemy ze nasze życie będzie chaotyczne jak ruch korka na burzliwej wodzie. Natomiast posiadanie choćby przybliżonej idei  sensu życia ułatwia sterowanie  życiem, które  zawiera  często  przypadkowe wydarzenia. Takich wydarzeń  nie można uniknac. Wydaje się ze każdy człowiek ma co najmniej mgliste pojęcie o celu swego istnienia nawet, nawet jeśli nie szukał go świadomie.

Ja zacząłem konstruować sens życia, kiedy zetknąłem się z filozofią egzystencjalizmu Sartre’a (1905-1980). Sartre był naiwnym  politycznym lewicowcem,  ale w filozofii ujął los człowieka poprawnie. Rodzimy się bez celu i przeznaczenia. Naszym ważnym zadaniem jest stworzenie celu naszej egzystencji, który Sartre nazwał esencją. Można to wyrazić krótko “egzystencja poprzedza esencję”. Pytanie, jaki jest sens naszego  życia jest przeznaczone dla nas. Nikt inny nie może na nie odpowiedzieć. Ludzie religijni mogą uważać, że bóg decyduje o losie i przeznaczeniu czlowieka. Ale jak można to zgadnąć skoro bóg ukrywa się i nie komunikuje się  z przeciętnym człowiekiem?  Ateiści muszą zdefiniować esencję sami. Jest to poważna i trudna odpowiedzialność.

https://www.youtube.com/watch?v=_g8JVK4Fppw

      Drugim filozofem, którego książka pomogła mi zrobić następny krok jest Amerykanin z kalifornijskiego Uniwersytetu David Kaplan (ur. 1933). Kaplan jest ekspertem filozofii języka, ale opublikował książkę będąca zbiorem artykułów o najpopularniejszych filozofiach  świata. Jedną z nich jest pragmatyzm. O pragmatyzmie napisałem esej w zeszłym roku, więc nie będę powtarzał tego, co mi się podoba w tej wersji poglądu na życie. Wspomnę tylko, że uderza mnie w tej filozofii praktyczny sposób oceny ludzkich idei.

Kaplan krytycznie ocenia te filozofie, które są tylko intelektualną gimnastyką, lecz nie wnoszą niczego pozytywnego do życia  ludzi. Trzecim filozofem, który wpłynął na mój światopogląd i sformułowanie sensu życia był Brytyjczyk Bertrand Russell (1872-1970). Russell był  matematykiem, logikiem i dołożył się do rozwoju sztucznej inteligencji oraz informatyki.

       Russell był też politycznym działaczem krytykującym totalitarne systemy Hitlera i Stalina. Był pacyfistą, ale sprzeciwiał się idei nuklearnego rozbrojenia przez Zachód. W 1950 roku otrzymał nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Książka Russella, która wpłynęła na moje poglądy nosi tytuł “Why I Am Not A Christian”. W książce opublikowanej po raz pierwszy w roku 1927 Russell krytykuje chrześcijaństwo, które głównie opiera się na strachu. Porównuje Jezusa z innymi mędrcami starożytności i konkluduje ze niektórzy poprzednicy Jezusa głosili  moralnie lepsze zasady. Jako   przykład daje Sokratesa (470-399 p.n.e.).

https://www.youtube.com/watch?v=NdDYvvevLZk

Książkę o podobnym tytule “Why I am not a Muslim” napisał i opublikował w 1995 roku Ibn Warraq, który stwierdził ze krytyka Russella zasad Chrześcijaństwa odnosi się częściowo również do islamu.

https://www.youtube.com/watch?v=i4aY6kEO3cw

Drugim Noblistą, którego książki  przyczyniły się do sformułowania mojego sensu życia był Ernest Hemingway (1899-1961). Szczególnie silne wrażenie na mnie zrobiła jego nowela ”The Old Man and  The Sea”. W tym miejscu  proszę czytelnika, aby zauważył, że ja podaję informacje o intelektualistach, których idee stały się składnikami mojego poglądu na sens życia, ale nie opisuję wyniku tej syntezy. Nie uważam, że moja koncepcja sensu życia  odnosi się do innych ludzi i nie zasługuje na opis w tym eseju. Natomiast literatura, na której  się opiera może być użyteczna. Czytelnik może  cenić tych samych  myślicieli co ja, ale zintegrować ich idee zupełnie inaczej niż ja. Rezultat będzie inny, choć oparty na tych samych źródłach. Wiemy, że te same fakty często stanowią bazę do zupełnie innych konkluzji. Jest to jak  obrazy różnych malarzy używających te same farby.

Na zakończenie warto napisać, że historia filozofii pokazuje nam rozwój koncepcji moralności i etyki, które mają wpływ na koncepcje sensu życia. Moralność i etyka nie spadły z nieba. Są one rezultatem doświadczeń i przemyśleń narosłych w ciągu wielu wieków. Przykladem rozwoju moralności może być historia   niewolnictwa. Wiele  ludzkich szczepów uprawiało niewolnictwo uważając je za moralnie poprawne. Dwa tysiące lat temu  Jezus nie potępił tego haniebnego procederu. Apostoł Paweł polecał niewolnikom, aby byli posłuszni swojemu panu. W XIX wieku w Ameryce południowi Baptyści popierali niewolnictwo a północni Baptyści byli przeciwni niewolnictwu. Obecnie niewolnictwo jest traktowane jako przestępstwo. Żaden kraj będący członkiem ONZ nie może akceptować żadnej formy niewolnictwa.

       Na temat historii filozofii napisano wiele rozpraw i ksiazek. Moim faworytem jest ksiazka “Sokrates to Sartre” A history of Philosophy.” Samuel Enoch Stumpf, McGraw Hill Book Company 1975.