• wtorek, 17 września 2019 r.

Cygan czy Rom, czyli o poprawności politycznej

 

Grzegorz Roman i Jacek Tabisz dyskutują o meandrach politycznej poprawności. Czy warto zmieniać nazwy z uwagi na nią? Jeśli tak, to czy te zmiany coś dają? Temat może niektórych zaskoczyć, nawet oburzyć, ale mamy nadzieję, że również skłonić do myślenia. Jacek broni używania słowa „Rom”, Grzegorz upiera się przy „Cyganie”. Co na to sami Cyganie/Romowie? Czy rzeczywiście wszyscy chcą być określani mianem „Romów”…

Podobne materiały

9 komentarzy

  1. Lucek
    18 grudnia 2014 at 20:10 - odpowiedz

    Moj kolega Anglik byl zawstydzony gdy miał do mnie uzyc słowa Polak. Wychował sie w srodowisku gdzie słowo Polak uzywano jako słowo obrazliwe. Było to nawet zanim obecna emigracja opanowała Anglie.
    W stosunku do Cyganow uwazam, ze mozna uzywac dwie formy, i Cyganie i Romowie. Forma Rom nie ma jeszcze negatywnych konotacji, a z formy Cygan zwykle widac i słychac w jakim kontekscie jest to słowo uzywane. Ale jest tu niebezpieczenstwo ze niektorzy beda uzywac słowo Cygan, mowiac ze nie obrazaja, jednoczesnie obrazajac. Podobnie jak ze swastyka, ktora niektorzy neonazisci propagują probując sie chowac za pozytywną swastyką indyjską.
    Slowo Niemcy nie ma negatywnych konotacji – ale Szwaby tak- oszwabic kogos = oszukac
    Czy słowo podjudzac ma cos wspolnego z Zydami?

  2. Ireneusz Kozak
    18 grudnia 2014 at 22:29 - odpowiedz

    Przypuszczam, że mało jest takich niemców, którzy mieliby jakiekolwiek pojęcie co do etymologii określenia „niemcy”, albo co do tego, że polacy ich tak nazywają, tak samo jak mało jest takich polaków, którzy by się nad tym skąd pochodzi słowo „niemcy” (mimo że łatwo się domyślić) zastanawiali. Wyraz „dojcz” brzmi w języku polskim głupawo, gdy ma się niemca na myśli, a słowo „germanie” jest w języku polskim zarezerwowane dla pewnej grupy plemion starożytnych. Nie wyobrażam sobie, żebym mógł żądać od anglików, by nagle zmienili swój język i zamiast nazywać mnie „polish”, zaczęli wołać na mnie „polak”. „Polish” znaczy też (z krótkim „o”) tyle co „polerować”. Słowo „cyganie” pięknie przyjęło się m.in. w twórczości artystycznej. Jerzy Ficowski, znawca i piewca tej kultury nazywał cygan cyganami, jak w piosence: „jadą wozy kolorowe”. Słowa „romowie” używamy, gdy chcemy zwrócić uwagę na konkretną przynależność etniczną, a słowa cygan na (również) określenie pewnego stylu życia niektórych członków tej grupy…

  3. Bartosz
    19 grudnia 2014 at 11:21 - odpowiedz

    Polityczna poprawność poprzez zamianę słów nie wnosi nowej jakości. Poprawia jedynie samopoczucie zakompleksionego mówiącego, który czuje się winny za dawne prześladowania czy za rasistowskie poglądy. „Ty romie”, „ty afroamerykaninie”, „ty nieheteronormatywny” wypowiedziane z nieukrywaną intencją obrażenia będzie miało to samo znaczenie co „niepoprawna” wersja „ty cyganie”, „ty czarnuchu”, „ty pedale”, może tylko (na razie) zabrzmi troche śmiesznie. Dlatego w pełni się zgadzam z p. Grzegorzem – na dłuższą metę to nic nie zmieni i jest to tylko sztuka dla sztuki.

    Na marginesie: Cyganie rumuńscy nie psują postrzegania tego narodu bardziej, niż słowaccy, węgierscy czy nasi, krajowi, z południa Polski. A częste wiązanie Cyganów z Rumunią powoduje zakorzenienie się stereotypu, że Cygan => Rumun, co często jest upraszczane do Cygan = Rumun (a Rumun = Cygan), ze szkodą dla postrzegania Rumunów. A ci moim zdaniem są bardziej przychylni dla Polaków niż np. lubiani w Polsce Czesi, więc troche szkoda psuć nasze relacje z takiego powodu.

  4. Michał
    Michał
    20 grudnia 2014 at 23:54 - odpowiedz

    Podobno dzieci już wyzywają się w szkołach „ty geju” właśnie w znaczeniu dawnego „ty pedale”.

  5. Piotr Napierała
    Piotr Napierała
    22 grudnia 2014 at 02:19 - odpowiedz

    Poprawność polityczna zwykle niewiele wnosi. Trzeba demitologizowac slowa a nie wymyślać nowe.

    • Jacek Tabisz
      Jacek Tabisz
      22 grudnia 2014 at 02:28 - odpowiedz

      Zgadzam się z Tobą i Grześkiem, że lepiej demitologizować słowa. Ale niech decydują o tym Ci którzy są tak, a nie inaczej nazywani.

  6. Piotr Napierała
    Piotr Napierała
    22 grudnia 2014 at 02:24 - odpowiedz

    Tzigane Zigeune nie oznacza biedaka lecz Egipcjanina bo przez wieki myślą o ze pochodzą oni z Egiptu gypsies – skrót od egyptians . De facto to lud indyjski

    • Jacek Tabisz
      Jacek Tabisz
      22 grudnia 2014 at 02:27 - odpowiedz

      Dla mnie ważny jest argument, jak sami chcą być nazywani. Jakby Niemcy chcieli być od dziś Germanami, też bym się zgodził 🙂

  7. Mateusz
    22 grudnia 2015 at 18:22 - odpowiedz

    Ja dalej używam starych nazw na indyjskie miasta, Bombaj jest Bombajem, nie jakimś Mumbajem, te nazwy są ładniejsze. Nie czuję się z tego powodu gorszy, uważam, że zmiana nazw nie ma specjalnie sensu, Pan Grzegorz ma jednak rację, ale to moje osobiste zdanie

Zostaw komentarz

Wpisz kod antySPAMowy *